Thứ Bảy, 14 tháng 11, 2015

TPP CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG P2

Do những nội dung cam kết trong TPP và những đặc điểm nguồn lao động Việt Nam, khi tham gia TPP, lao động có trình độ tay nghề cao sẽ được hưởng lợi trong khi lao động phổ thông, tay nghề thấp, lao động khu vực phi chính thúc sẽ chịu nhiều rủi to, áp lực về việc làm trên thị trường lao động.


Dệt may là những ngành được hưởng lợi lớn từ TPP (Ảnh minh họa - nguồn internet).
Theo Tổng cục Thống kê, đến 1-10-2015, lực lượng lao động (LLLĐ) từ 15 tuổi trở lên của cả nước ước tính là 54,32 triệu người, trong đó, nam 28,12 triệu người, chiếm 51,77%; nữ 26,20 triệu người, chiếm 48,23%; khu vực thành thị là 16,87 triệu người, chiếm 31,06%; khu vực nông thôn là 37,45 triệu người, chiếm 68,94%. Với khoảng 20% đã qua đào tạo, LLLD trong độ tuổi lao động tại thời điểm này là 47,78 triệu người. Lao động 15 tuổi trở lên đang làm việc trong 9 tháng năm nay ước tính 52,72 triệu người.

Mặc dù nước ta đang trong thời kỳ dân số vàng, có tỷ lệ tham gia LLLĐ lớn và tỷ lệ thất nghiệp thấp, nhưng lao động có việc làm phi chính thức phi hộ nông nghiệp lại khá cao. Ước tính quý 11 năm 2015, tỷ lệ lao động có việc làm phi chính thức phi hộ nông nghiệp của cả nước chiếm 56,4% tổng số lao động có việc làm khu vực phi hộ nông nghiệp. Bức tranh lao động Việt Nam còn nhiều điểm mờ, thiếu bền vững, đó là lao dộng chưa qua đào tạo tập trung phần lớn trong các ngành nông nghiệp kém sức cạnh tranh, dệt may, da giầy và khu vực phi chính thức phi nông nghiệp, chủ yếu là dịch vụ và lao động tại gia khác... Sự yếu kém về trình độ ngoại ngữ, những kỹ năng làm việc nhóm và cả hạn chế về hiểu biết văn hóa các nước khu vực và thế giới cũng còn đậm trong LLLĐ này.

Ngoài ra, thu nhập của người lao động nhìn chung còn thấp. Lương tối thiểu mới chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tối thiểu và khoảng 80% lao động Việt Nam không có tích lũy hoặc chỉ có mức tích lũy dưới 2 triệu đồng/người/tháng. Tính chung 9 tháng nă, 2015, cả nước có 227,8 nghìn lượt hộ thiếu đói, tương ứng với 938,7 nghìn lượt nhân khẩu thiếu đói. Trong 9 tháng đầu năm 2015, tỷ lệ thắt nghiệp của lao động trong độ tuổi ước tính là 2,36%, trong đó khu vực thành thị là 3,42% và khu vực nông thôn là 1,86%. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên (từ 15 - 24 tuổi) ước tính là 6,74%, trong đó, khu vực thành thị là 11,52% và khu vực nông thôn là 5,05%. Tỷ lệ thất nghiệp của lao động từ 25 tuổi trở lên là 1,25%, trong đó khu vực thành thị là 1,86% và khu vực nông thôn là 0,96%. Tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi ước tính là 1,93%, trong đó, khu vực thành thị là 0,92% và khu vực nông thôn là 2,4%.

Việc các nước thành viên TPP phải thực thi các nguyên tắc và quyền cơ bản tại nơi làm việc, cũng như thực hiện quyền của người lao động, các tổ chức xã hội dân sự, tiêu chuẩn lao động, tự do hiệp hội - công đoàn, đặc biệt là về những điều kiện tối thiểu: An toàn vệ sinh lao động, tiền lương tối thiểu, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi... theo tuyên bố năm 1998 của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) sẽ giúp nâng cao điều kiện làm việc, tái sản xuất sức lao động và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực. Người lao động sẽ có cơ hội cải thiện các quyền lợi hợp pháp của minh cả về thu nhập tối thiểu, môi trường làm việc và môi trường sống, cũng như về hiệp hội và công đoàn, kể cả tìm kiếm cơ hội việc làm mới trong nước hoặc ở các nước thành viên TPP.

Đồng thời, cạnh tranh trong TPP tạo áp lực buộc người lao động phải chủ động nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng tay nghề, tinh thần liên kết và cạnh tranh việc làm gắn với các nhóm lao động đặc thù và lợi ích xã hội khác nhau trong môi trường quốc tế ngày càng cao. Áp lực cạnh tranh cao có thể làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp do tình trạng giảm bớt nhân công, nhất là lao dộng phổ thông để tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất nhờ đổi mới kỹ thuật và quản trị. cũng như do doanh nghiệp kém sức cạnh tranh, buộc phá sản.

Cần nhấn mạnh rằng, áp lực phá sản doanh nghiệp hoặc mất sức cạnh trạnh trước các đại gia sản xuất và kinh doanh theo phương thức sản xuất công nghiệp công nghệ cao từ Mỹ, Nhật, Australia... khi TPP có hiệu lực có thể ngày càng đậm dần ngay cả trong những ngành mà hiện Việt Nam có lợi thế, như dệt may, chăn nuôi gia súc, gia cầm và một số cây lương thực. Câu chuyện đùi gà Mỹ 15.000đ/kg rẻ hơn rau vừa qua là một thông điệp có tính cảnh báo cao về điều này. Vì vậy, cần có những kịch bản tăng cường hỗ trợ cồng nghệ, đào tạo lao động, chuyển đổi cơ cấu sản xuất - kinh doanh và cả phát triển nghề mới cho những lao động trong các khu vực này.

Những tranh chấp giữa người lao động với các chủ sử dụng lao động khu vực tư nhân và nước ngoài củng có thể tăng gắn với hệ quả phá sản, tái cơ cấu kinh tế hoặc vi phạm điều kiện hợp đồng lao động và điều kiện lao động. Tuân thủ để tránh bị điều tra, bị kiện và bị phạt, cũng như áp lực cạnh tranh nhằm nâng cao các yêu cầu tối thiểu về an toàn lao động, tiền lương, giờ làm việc, vệ sinh lao động, cấm lao động cưỡng bức, cấm lao động trẻ em, cùng cơ chế giám sát và chế tài đặt ra trong các FTA, nhất là TPP... sẽ tạo ra không ít thách thức về chi phí và phát triển văn hóa doanh nghiệp, nhất là khi tham gia vào các chuỗi cung ứng xuất khẩu khu vực và quốc tế.

Việt Nam đang đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 có khoảng 2,5 triệu người được hưởng trợ giúp xã hội thường xuyên, trong đó có trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; 99% trẻ em đi học đúng độ tuổi ở bậc tiểu học, 95% ở bậc trung học cơ sở; 98% người trong độ tuổi từ 15 trở lên biết chữ; trên 70% lao động qua đào tạo; trên 90% trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ; tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi thể nhẹ cân 10%; trên 80% dân số tham gia bảo hiểm y tế; phổ cập mầm non cho trẻ dưới 5 tuổi; tăng số lượng học sinh trong các trường dân tộc nội trú, mở rộng mô hình trường bán trú; xây dựng và củng cố nhà trẻ trong khu công nghiệp và vùng nông thôn....

Tham gia TPP sẽ vừa tạo cơ hội và động lực, cũng như tăng thêm áp lực thực hiện các mục tiêu trên đây. Tuy nhiên, trên hết vẫn là kỳ vọng lớn lao rằng tham gia và thực thi TPP sẽ giúp Việt Nam và các thành viên thúc đẩy phát triển kinh tế, hỗ trợ những công việc được trả lương cao hơn, cải thiện sức sáng tạo, năng suất, sức cạnh tranh, tăng mức sống, giảm đói nghèo, cải thiện tính minh bạch trong điều hành, bảo vệ môi trường và người lao động, tạo công ăn việc làm, thúc đẩy tăng trưởng bền vững, thúc đẩy đổi mới và có lợi cho người dân trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Hải Trang
Comments
18 Comments
Facebook Comments by Blogger Widgets

18 nhận xét:

  1. TPP mở ra một cơ hội vô cùng lớn đối với nhiều lao động Việt Nam. Nhưng cơ hội chỉ đến với những người thực sự tiến bộ và tức thời. Còn nó sẽ là khó khăn thách thức nếu tư duy của chúng ta không thay đổi sớm

    Trả lờiXóa
  2. Hiệp định TPP được ký kết, đối với Việt Nam, việc tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa vào các thị trường rộng lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canađa… sẽ đem lại nhiều cơ hội cho xuất khẩu của Việt Nam, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng các hoạt động dịch vụ, tạo tiền đề cho phát triển sản xuất trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, cùng với lợi ích mà TPP có thể đem lại, Việt Nam cũng phải đối diện với không ít thách thức.

    Trả lờiXóa
  3. TPP là một Hiệp định đa phương gồm 12 nước, trong đó có những đối tác thương mại có nền kinh tế xếp thứ nhất và thứ ba thế giới như Hoa Kỳ, Nhật - điều này khiến cho cơ hội Việt Nam được nhân lên rất nhiều lần nhưng thách thức cũng không kém vì Việt Nam là nước có trình độ phát triển thấp nhất trong các nước tham gia Hiệp định.

    Trả lờiXóa
  4. Đây quả thật là cơ hội tốt cho đất nước cũng những lao động việt nam có cơ hội phát triển về vấn đề việc làm, học hỏi chuyện môn, tay nghề, tiếp cận công nghệ hiên đại và tiếp xúc toàn diện với nền công nghiệp phát triển nước ngoài...tuy nhiên có lẽ cơ hội là vậy nhưng thách thức còn nhiều hơn...nếu họ không đảm bảo về chuyên môn, trình độ cao thì họ có thể bị loại hoặc việc cạnh tranh với các công ty lớn của nước ngoài rất khó khăn..yêu cầu họ phải tích cực tiếp thu nâng cao hiệu quả công việc trong thời gian tới...//

    Trả lờiXóa
  5. Mình nghĩ các doanh nghiệp nên tận dụng thời cơ này để tích lũy tiềm lực mọi mặt để xây dựng năng lực cạnh tranh thực sự chứ không nên coi TPP là liều thuốc tiên vĩnh cửu và yên tâm ngủ quên trên những ưu đãi thuận lợi trước mắt.

    Trả lờiXóa
  6. khi gia nhập TPP với những qui định cũng như chính sách bảo hộ người lao động thiết nghĩ đây là thời cơ cũng như cơ hội tốt để nâng cao hiệu quả làm việc của người lao động cũng như thu nhập của họ. tuy nhiên đây cũng là thách thức mà họ phải đối mặt là tay nghề, chuyên môn của mình

    Trả lờiXóa
  7. gia nhập TPP sẽ giúp việt nam kêu gọi được nhiều công ty nước ngoài đầu tư vào việt nam hơn cũng như mở rộng thị trường cũng như cơ hội việc làm cho người lao động. thế nhưng chính vì có nhiều công ty nước ngoài sẽ đòi hỏi người lao động cần nâng cao tay nghề cũng như trình độ ngoại ngữ của mình

    Trả lờiXóa
  8. không có một cái gì là miễn phí cả, muốn thành công thì chúng ta phải cố gắng, muốn phát triển thì phải chấp nhận mạo hiểm. TPP là cuộc chơi mà sẽ đem lại cho đất nước nói chung và người lao động nói riêng nhiều thời cơ, cơ hội nhưng cũng đầy thách thức. điều này đòi hỏi mỗi người dân phải tự ý thức được điều đó để có thể tận dụng thời cơ mà phát triển

    Trả lờiXóa
  9. Việt Nam gia nhập TPP sẽ mang lại rất nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam,tuy nhiên đi liền với đó luôn là những thách thức không nhỏ mà chúng ta phải đối mặt,vậy làm sao để vừa đón đầu được cơ hội vừa giải quyết được khó khăn là bìa toàn hết sức nan giải

    Trả lờiXóa
  10. Hy vọng qua đây đất nước ta sẽ có những bước phát triển mới và táo bạo, giải quyết được phần nào những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống.

    Trả lờiXóa
  11. Cơ hội bao giờ chẳng đi kèm với thách thức, có vượt qua thách thức thì mới mong đạt được những thành công do cơ hội mang lại, còn nếu như không thể vượt qua thách thức thì sẽ bị đào thải là điều tất yếu.

    Trả lờiXóa
  12. Hiệp định TPP được kí kết mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức đối với doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà Nước nền kinh tế Việt Nam sẽ vượt qua được những thách thức và đưa nên kinh tế ngay càng phát triển.

    Trả lờiXóa
  13. Hiệp định TPP được kí kết mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức đối với doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà Nước nền kinh tế Việt Nam sẽ vượt qua được những thách thức và đưa nên kinh tế ngay càng phát triển.

    Trả lờiXóa
  14. TPP được kí kết mở ra nhiều cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp và nền kinh tê Việt Nam. Chúng ta tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước nền kinh tế Việt Nam sẽ vượt qua những thách thức và có sự phát triển vượt bậc.

    Trả lờiXóa
  15. Tham gia TPP sẽ vừa tạo cơ hội và động lực, cũng như tăng thêm áp lực thực hiện các mục tiêu trên đây. Tuy nhiên, trên hết vẫn là kỳ vọng lớn lao rằng tham gia và thực thi TPP sẽ giúp Việt Nam và các thành viên thúc đẩy phát triển kinh tế, hỗ trợ những công việc được trả lương cao hơn, cải thiện sức sáng tạo, năng suất, sức cạnh tranh, tăng mức sống, giảm đói nghèo

    Trả lờiXóa
  16. Tham gia TPP sẽ giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính thế giới. Các luồng vốn đầu tư quốc tế vào Việt Nam cũng sẽ tăng mạnh, tạo thuận lợi cho hệ thống ngân hàng tăng cường thanh khoản và tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn. Tham gia TPP chắc chắn thúc đẩy đầu tư của các nước vào Việt Nam. Bên cạnh những thuận lợi lớn, TPP cũng đặt ra nhiều thách thức lớn, đó là, mặc dù xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhưng cơ cấu hàng xuất khẩu chưa mang tính hiệu quả, chủ yếu xuất khẩu hàng có công nghệ thấp. Xuất khẩu chủ yếu nguyên liệu thô, chưa qua sơ chế hoặc gia công đã khiến việc cạnh tranh về giá cả, chất lượng, giá trị tăng thêm của hàng hóa trở nên yếu

    Trả lờiXóa
  17. Sau những phiên đàm phán căng thẳng, phiên đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại Át-lan-ta (Hoa Kỳ) đã kết thúc vào chiều 5-10 (theo giờ Việt Nam). Đây là bước ngoặt lịch sử đối với các nước thành viên TPP, trong đó có Việt Nam. Điều đó cũng có nghĩa TPP mở ra nhiều cơ hội lẫn thách thức với Việt Nam. Bên cạnh những thuận lợi lớn, TPP cũng đặt ra nhiều thách thức lớn, đó là, mặc dù xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhưng cơ cấu hàng xuất khẩu chưa mang tính hiệu quả, chủ yếu xuất khẩu hàng có công nghệ thấp, thâm dụng lao động như hàng may mặc, giày dép, đồ nội thất... Quy mô DN xuất khẩu nhỏ, không thâm nhập được vào hệ thống phân phối chính khiến các DN xuất khẩu trở nên không bền vững, không chi phối được thị trường. Tham gia TPP sẽ tạo ra sức ép về mở cửa thị trường, cạnh tranh đối với các DN Việt Nam. Nếu không có sự chuẩn bị tốt, nhiều ngành sản xuất và dịch vụ có thể sẽ gặp khó khăn. Ngành chăn nuôi sẽ đối mặt sự cạnh tranh quyết liệt. Việt Nam cũng sẽ gặp phải thách thức cạnh tranh, có thể dẫn tới phá sản và tình trạng thất nghiệp ở các DN có năng lực cạnh tranh yếu, không được chuẩn bị kỹ cho hội nhập; việc giảm thu ngân sách từ giảm thuế nhập khẩu sau khi thực hiện TPP. Hơn nữa, việc giảm thuế quan có thể khiến luồng hàng nhập khẩu từ các nước TPP vào Việt Nam gia tăng, với giá cả cạnh tranh hơn. Thị phần hàng hoá liên quan tại Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng và cạnh tranh sẽ gay gắt hơn.

    Trả lờiXóa
  18. Vào TPP, vấn đề lao động, Việt Nam đối mặt với khoảng cách về chuyên môn, trình độ, kỹ năng, tay nghề và sự thông hiểu của người Việt Nam về những luật lệ quốc tế. Người Việt Nam vẫn quen thói “phép vua thua lệ làng”. Nhiều thách thức với lao động Việt Nam, lớn nhất trong thị trường lao động là chuyên môn, kỷ luật lao động và sự hiểu biết của người lao động về TPP, yêu cầu của TPP

    Trả lờiXóa