Thứ Hai, 12 tháng 10, 2015

CẦN NHẬN THỨC ĐÚNG ĐẮN VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Mới đây, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Nhận thức về kinh tế thị trường (KTTT) định hướng XHCN (XHCN),” nhằm góp phần phục vụ trực tiếp việc tiếp tục hoàn thiện Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận-thực tiễn qua 30 năm đổi mới và Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội lần thứ XII của Đảng.  Tại buổi tọa đàm, mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN đã được các học giả phân tích, mổ xẻ để đưa ra những nhận thức mới về KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam – Một vấn đề lý luận hết sức phức tạp và còn nhiều tranh cãi.


Tọa đàm khoa học nhận thực về kinh tế thị trường định hướng XHCN


Tuy nhiên, sau buổi tọa đàm một lần nữa vấn đề KTTT định hướng XHCN lại trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi trên các diễn đàn, với nhiều ý kiến trái chiều. Đáng chú ý, có không ít quan điểm cho rằng đã thực hiện mô hình KTTT là thực hiện con đường tư bản chủ nghĩa (TBCN) chứ không thể là định hướng XHCN và hoang mang về sự định hướng này là không tưởng. Thậm chí nặng nề hơn cho rằng "định hướng XHCN" chỉ là sự gượng ép, là "râu ông nọ cắm cằm bà kia". 


Trong bài viết này, xin luận giải về tính hợp lý, hiện thực của mô hình này để thấy rằng KTTT định hướng XHCN là sự phát triển sáng tạo về lý luận của Đảng ta và thực tiễn 30 năm đổi mới đã chứng minh đầy thuyết phục sự đúng đắn của việc áp dụng mô hình KTTT đinh hướng XHCN ở nước ta.

Ở Việt Nam, mô hình KTTT theo định hướng XHCN đã được Đảng ta chính thức lựa chọn và chỉ đạo tổ chức thực hiện từ Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 (Mặc dù phải tới Đại hội IX thì lần đầu tiên thuật ngữ KTTT đinh hướng XHCN mới được Đảng ta nêu trong Văn kiện). 

Lý luận và thực tiễn cho chúng ta thấy rằng KTTT không đối lập với định hướng XHCN. Cụ thể là:

Về mặt lý luận: KTTT là mô hình kinh tế mà ở đó các quan hệ kinh tế đều được thực hiện trên thị trường, thông qua quá trình trao đổi mua bán. Quan hệ hàng hóa - tiền tệ phát triển đến một trình độ nhất định sẽ đạt đến KTTT. KTTT là giai đoạn phát triển của kinh tế hàng hóa dựa trên cơ sở phát triển của lực lượng sản xuất. Trong những điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, sự phát triển của kinh tế hàng hóa, tất nhiên, chịu sự tác động của những quan hệ xã hội nhất định hình thành nên các chế độ kinh tế - xã hội khác nhau. Vì vậy, không thể nói kinh tế hàng hóa là sản phẩm của một chế độ kinh tế - xã hội nào mà phải hiểu rằng nó là một sản phẩm của quá trình phát triển của lực lượng sản xuất xã hội loài người, nó xuất hiện và tồn tại trong nhiều phương thức sản xuất xã hội và đến trình độ cao hơn đó là KTTT. 

Như vậy, theo đúng nguyên lý của sự phát triển là sự phát triển tự thân, cho thấy, mô hình KTTT hiện đại là sản phẩm tất yếu của sự phát triển bản thân kinh tế, bởi thế, KTTT không phải là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản (CNTB), bởi CNTB không phải là một thể chế kinh tế mà là một thể chế chính trị - xã hội. 

Đồng thời, phải phân biệt KTTT với tư cách là một thể chế kinh tế chứ không phải là một chế độ kinh tế. Bởi vì, thể chế kinh tế là một bộ phận cấu thành của hệ thống thể chế xã hội, tồn tại bên cạnh các bộ phận khác như thể chế chính trị, thể chế giáo dục… Thể chế kinh tế nói chung là một hệ thống các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các chủ thể kinh tế, các hành vi sản xuất kinh doanh và các quan hệ kinh tế. Thể chế KTTT là một tổng thể bao gồm các bộ quy tắc, luật lệ và hệ thống các thực thể, tổ chức kinh tế được tạo lập nhằm điều chỉnh hoạt động giao dịch, trao đổi trên thị trường. Còn chế độ kinh tế là hệ thống các nguyên tắc, quy định điều chỉnh những quan hệ trong lĩnh vực kinh tế nhằm thực hiện những mục tiêu chính trị, kinh tế, xã hội nhất định, thể hiện trình độ phát triển kinh tế của nhà nước, bản chất của một nhà nước, một chế độ xã hội. Bởi vậy không thể liên hệ một cách chiết trung giữa thể chế KTTT với chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa. 

Vấn đề là, CNTB sớm sử dụng KTTT như một công cụ để thực hiện duy trì, bảo vệ chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, nhằm phát triển xã hội theo con đường TBCN. Như thế, các quốc gia phát triển đất nước theo con đường XHCN sử dụng KTTT làm công cụ để phát triển xã hội theo con đường XHCN cũng là lẽ tự nhiên. KTTT định hướng XHCN là nền kinh tế vừa tuân theo các quy luật của KTTT vừa chịu sự chi phối của các yếu tố đảm bảo tính định hướng XHCN. 

Về mặt thực tiễn: Thực tiễn 30 năm đổi mới đã chứng minh đầy sức thuyết phục về việc sử dụng KTTT làm phương tiện để xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nền kinh tế liên tục đạt được tốc độ tăng trưởng cao, phát triển ổn định; tỷ lệ đói nghèo giảm mạnh, bền vững và ấn tượng, được cộng đồng thế giới công nhận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế-xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thành nước có thu nhập trung bình. Chính trị-xã hội ổn định, quốc phòng-an ninh được tăng cường. Quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu, thế và lực của đất nước không ngừng được nâng cao trên trường quốc tế.

Thể chế KTTT định hướng XHCN, nhất là hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách, tiếp tục được hoàn thiện. Vai trò, hiệu quả, sức cạnh tranh của các chủ thể kinh tế, các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế được nâng lên. Môi trường đầu tư và kinh doanh được cải thiện, bình đẳng và thông thoáng hơn. Các yếu tố thị trường và các loại thị trường được hình thành đồng bộ hơn, vận hành cơ bản thông suốt, gắn kết với thị trường khu vực và quốc tế. Hầu hết các loại giá cả hàng hóa, được xác lập theo nguyên tắc thị trường.

Vai trò của Nhà nước được điều chỉnh phù hợp hơn với cơ chế thị trường, ngày càng phát huy dân chủ trong đời sống kinh tế-xã hội. Việc huy động và phân bổ các nguồn lực gắn với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội đã từng bước phù hợp với cơ chế thị trường; hạn chế và kiểm soát độc quyền kinh doanh. Hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng trên nhiều cấp độ, đa dạng về hình thức, từng bước thích ứng với nguyên tắc và chuẩn mực của thị trường toàn cầu.

Với cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc như vậy, chúng ta hoàn toàn có thế tin tưởng vào sự đúng đắn của mô hình KTTT định hướng XHCN ở nước ta, đùng như lời Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu: "KTTT định hướng XHCN làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt"

Kiên Hoàng
Comments
3 Comments
Facebook Comments by Blogger Widgets

3 nhận xét:

  1. Nhận thức đúng về kinh tế thị trường định hướng XHCN giúp chúng ta thật sự yên tâm, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước; không hoang mang dao động trước những luận điệu xuyên tạc, phá hoại tư tưởng của các thế lực chống đối.

    Trả lờiXóa
  2. Với cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc như vậy, chúng ta hoàn toàn có thế tin tưởng vào sự đúng đắn của mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta, đúng như lời Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu: "KTTT định hướng XHCN làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt"

    Trả lờiXóa
  3. 'Đả đảo công an giết người' ở Hà Nội
    Thêm một người chết trong tay công an

    HÀ NỘI (NV) - Nhiều người cầm biểu ngữ mang nội dung 'Đả đảo công an giết cháu Đỗ Đăng Dư' trước của bệnh viện Bạch Mai ở Hà Nội vào tối 10 tháng 10 để đòi công lý trước cái chết của thiếu niên 17 tuổi sau hai tháng bị công an tạm giam rồi đưa vào bệnh viện.

    Tin từ mạng xã hội Facbook cho hay, em Đỗ Đăng Dư , nạn nhân 17 tuổi bị tra tấn tại trại giam Xa La, Hà Đông, Hà Nội.

    Facebooker Bạch Hồng Quyền cho biết: “Lúc 18 giờ 10 ngày 10 tháng 10 bên phía bệnh viện thông báo cho mẹ em Dư rằng em đã mất. Sau đó nhanh chóng đưa em xuống nhà xác với sự ngăn chặn của công an mà không cho người thân vào nhìn em. Phía gia đình sau khi được tin em mất đã kéo ra nhà xác bệnh viện Bạch Mai khoảng 30 người để đợi đến giờ mổ tử thi. Được biết sáng mai 8 giờ ngày 11 tháng 10 sẽ mổ tử thi em để biết nguyên nhân cái chết của em.”

    Blogger Nguyễn Lân Thắng cho biết, “12 giờ đêm trước nhà xác bệnh viện Bạch Mai, tất cả đều rất căm phẫn và quyết làm đến cùng...!”

    Tin được loan truyền rộng rãi trên các mạng xã hội kèm theo hình ảnh về trường hợp đau thương của cậu thiếu niên 17 tuổi tên Đỗ Đăng Dư, sống với mẹ ở thôn Đông Cựu, xã Đông Phương Yên, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.

    Đỗ Đăng Dư sinh ngày 1 tháng 8, 1998 bị công an bắt tạm giam ngày 5 tháng 8, 2015, vì lấy trộm nhà hàng xóm 1.5 triệu đồng và bị bắt gặp, gia đình đã khắc phục hậu quả trả lại số tiền trên cho người mất. Phía gia đình người mất giao em cho công an, bên phía công an huyện Chương Mỹ giam giữ em gần 2 tháng. Ngày 4 tháng 10 em được đưa đến bệnh viện Bạch Mai trong trạng thái bất tỉnh.

    Trước đó, bà Đỗ Thị Mai, 51 tuổi, đã nhờ hai luật sư Trần Thu Nam và Lê Văn Luân thuộc văn phòng luật sư Tín Việt đứng ra bảo vệ quyền lợi pháp lý cho con trai.

    Trên trang tin điện tử GnsP thuật lời bà Đỗ Thị Mai nói quả quyết: “Cháu chết rồi, chỉ còn mỗi tim đập một ít thôi.” và “Trước khi bị bắt Dư khỏe mạnh, nhưng sau khi bị giam thì không biết vì sao lại xảy ra chuyện này.”

    Bà Mai đã nhìn thấy hai chân của con trai sưng to với nhiều dấu bầm tím mà có thể đã bị gãy, nhiều vết bầm tím trên mặt, gò má, hai thái dương. Đỗ Đăng Dư đã được chuyển từ bệnh quận Hà Đông tới bệnh viện Bạch Mai với sự canh giữ chặt chẽ của rất đông công an, không ai được tiếp cận. Khi còn ở bệnh viện quận, người thân của bà đã may mắn chụp được một số tấm hình làm bằng chứng.
    Ngày 7 tháng 10, 2015, luật sư Trần Thu Nam đã gửi khẩn cấp “Đơn đề nghị điều tra và khởi tố vụ an hình sự” đến công an thành phố Hà Nội và viện kiểm sát thành phố về việc giam giữ trái luật một trẻ vị thành niên và tình trạng sống chết không rõ rệt.

    Theo đơn của LS Nam, “Sự việc cháu Đỗ Đăng Dư là bị can chưa thành niên trong vụ án trộm cắp tài sản và đang bị ngăn chặn bằng biện pháp tạm giam giam tại trại giam số 3 (Quận Hà Đông, Hà Nội) từ ngày 5 tháng 8, 2015, đây là việc áp dụng pháp luật sai nghiêm trọng.”

    Văn bản của văn phòng luật sư Tín Việt đòi hỏi “các cơ quan có thẩm quyền” “Kiểm tra xác minh và điều tra làm rõ sự việc gây ra tình trạng nguy kịch đến tính mạng, sức khỏe của bị can Đỗ Đăng Dư khi đang bị tạm giam tại trại giam số 3 (Hà Đông, Hà Nội). Nếu có dấu hiệu của tội dùng nhục hình thì yêu cầu cơ quan công an Hà Nội tiến hành khởi tố vụ án đối với vụ việc thương tâm của bị can Đỗ Đăng Dư bị nguy kịch đến tính mạng khi đang bị tạm giam trong giai đoạn điều tra.”

    Em Đỗ Đăng Dư là nạn nhân thứ 11 kể từ đầu năm 2015 đến nay chết trong tay công an mà một số người bị vu cho là “tự tử” dù thi thể của họ đầy dấu tích tra tấn nhục hình

    Trả lờiXóa