Thứ Tư, 9 tháng 9, 2015

TỰ DO BÁO CHÍ VÀ AN TOÀN CHO NGHỀ BÁO

“Tự do báo chí và tự do bày tỏ quan điểm là hoàn toàn khác nhau. Trách nhiệm của nhà báo là đưa tin một cách khách quan, không phân biệt đối xử giới tính, tôn giáo, dân tộc và đặc biệt là không được đưa tin mang tính chất miệt thị hoặc châm biếm, xúc phạm bởi nó sẽ tạo nên nhưng hậu quả khôn lường”...
Đó là ý kiến được đưa ra và được mọi người thống nhất tại Hội nghị các nhà báo thể giới 2015 tổ chức tại Hàn Quốc với sự tham gia của hơn 100 nhà báo đến từ 60 quốc gia trên thế giới hồi giữa tháng 4-2015. Trong dịp này, vấn đề bảo đảm an toàn cho nhà báo trong quá trình tác nghiệp cũng đã được thảo luận, trao đổi với nhiều nội dung hữu ích.


Tại Hội nghị, một nội dung quan trọng được thảo luận là thực hiện quyền tự do báo chí như thế nào cho hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế. Trong đó, cần phải có sự phân tách rõ ràng về tự do báo chí và tự do bày tỏ quan điểm một cách cực đoan. Đây là lần đầu tiên Liên đoàn các nhà báo quốc tế bàn về vấn đề pháp lý bảo vệ các nhà báo kể từ sau khi xảy ra vụ thảm sát ở Tạp chí Charlie Hebdo của Pháp. Nhà báo Harold Hyman đến từ đài BFMTV của Pháp nhấn mạnh trách nhiệm của nhà báo trong việc đưa thi khách quan, trung thực, cho rằng vụ thảm sát ở Tạp chí Charlie Hebdo là một bài học lớn cho giới truyền thông quốc tế. Đồng quan điểm này, nữ nhà báo Karla Lorena Lopez Fcrrof đến từ Mexico khẳng định: “Trong báo chí hiện đại việc thông tin một chiều là điều không thể chấp nhân được. Tại những nơi xảy ra chiến tranh hoặc xung đột như Ukraine, Libya, Afghanistan, Colombia, Ai Cập, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và Mexico, phóng viên khi tác nghiệp gặp rất nhiều khó khăn về rủi ro. Như Mexico chẳng hạn, rất nhiều phóng viên bị các tổ chức tội phạm lớn đe dọa. Đã có rất nhiều đồng nghiệp của tôi bị bắt cóc, thậm chí bị sát hại chỉ vì những thông tin họ đưa ra làm ảnh huởng đến hoạt động của các tổ chức này. Vì vậy, tại những quốc gia có biến động như vậy, Chính phủ cần phải có những luật định riêng để bảo vệ các nhà báo". Bà Karla Lorena Lopez Ferrof nói thêm: “Bên cạnh việc được bảo vệ bằng pháp lý, chúng tôi cũng rất mong muốn được nhận sự ủng hộ và tin tưởng của người dân"...

Phóng viên chiến trường Ukraine, Libya, Afghanistan, Colombia, Ai Cập, Syria... gặp rất nhiều khó khăn khi tác nghiệp


Về ảnh hưởng công nghệ đến hoạt động báo chí, các ý kiến cho rằng công nghệ thông tin và truyền thông hiện đại là một phần của cuộc sống hàng ngày và cung cấp những cơ hội mới cho việc thực hiện các quyền con người và phát triển kinh tế - xã hội. Việc truy cập một cách bình đẳng các thông tin và tự do biểu đạt đối với tất cả các cá nhân được đảm bảo và bảo vệ. Nhưng điều đó không có nghĩa là người ta muốn làm gì thì làm và có thể đưa ra những cáo buộc vô căn cứ hay những kích động không tốt nhằm mục đích chính trị. Internet phải được coi là một mạng lưới đơn nhất và tập trung, được điều chỉnh bằng những luật pháp và quy phạm được áp dụng trong các lĩnh vực khác của cuộc sống hàng ngày. Nhà báo Kim Hong-book, Tổng Biên tập tờ Le Monde Diplomatique của Hàn Quốc nhận định, trong thời đại công nghệ số hiện nay, dư luận xã hội và đặc biệt là sự ảnh hưởng của các trang mạng xã hội rất quan trọng. Thông tin được đăng tải trên báo chí, nếu không có sự lựa chọn kỷ và đăng tải trung tính, có thể dẫn đến những hành động quá khích gây hậu quả khôn lường. Trong khi đó, nhiều nhà báo cho rằng, vụ thảm sát 11 nhà báo làm việc ở Tạp chí Charlie Hebdo của Pháp là một bước nữa trong mối đe dọa ngày càng leo thang đối với báo giới. Điều này cũng có nghĩa là đã đến lúc báo chí thế giới phải kiểm điểm lại những hoạt động của mình, kiểm tra bản lĩnh các nhà báo và cách họ tiếp cận những vấn đề nhạy cảm. Chủ tịch Hội nhà báo Hàn Quốc Park Chong-Ryul nói: “Vai trò quan trọng của báo chí quốc tế không những trong việc cung cấp thông tin mà còn là cầu nối giúp xử lý những bất đồng giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ. Chúng ta cần làm ngay việc bảo vệ các nhà báo để tạo ra một mồi trường báo chí công bằng, hiện đại, trung thực và an toàn trên toàn thế giới”. Vì vậy, theo ông Park Chong-Ryul, các nhà báo có mặt tại Hội nghị đến từ khắp nơi trên thế giới, không phân biệt tôn giáo, giới tính, quốc tịch sẽ cùng nhau đoàn kết vì quyền được thông tin và thảo luận về giải pháp phòng tránh nguy cơ bị tấn công của các nhà báo trên thế giới.

Trong thông điệp nhân kỷ niệm Ngày quốc tế về Tự do báo chí (3-5), Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon và các nhà lãnh đạo trên thế giới cũng nhấn mạnh quyền tự do biểu đạt và tự do báo chí là vô cùng quan trọng để có thể thành công ở mọi cấp độ. Mọi người cần được hoàn toàn tự do trong việc tìm kiếm, nhận và thụ lý những kiến thức và thông tin trên mọi phương tiện truyền thông, cả online và offline; một nền báo chí có chất lượng sẽ giúp cho các công dân được thông tin đầy đủ về những quyết định liên quan tới phát triển xã hội. Tổng Thư ký LHQ cho rằng, tấn công vào tự do báo chí là tấn công vào luật pháp quốc tế, chống lại nhân loại và chống lại tự do, cũng là chống lại những giá trị mà LHQ đại diện. Cộng đồng quốc ế thế giới nên bày tỏ lòng tồn kính với những người đang làm việc trong các điều kiện khó khăn và nguy hiểm để đem lại những thông tin tự do và công bằng; đồng thời cũng “thức tỉnh” dư luận cần nồ lực đóng góp cho tự do và an toàn của báo chí ở khắp mọi nơi.

Trên thực tế, pháp luật quốc tế từ lâu đã có các quy định nhằm bảo vệ nhà báo, nghề báo được ghi nhận trong Hiệp ước Hague (1899) và Công ước Geneve (1929) về đối xử với tù binh chiến tranh, trong đó có nhà báo. Tuyên ngôn thế giới về Quyền con người, điều 19 viết: “Tất cả mọi người đều có quyền có ý kiến và bày tỏ ý kiến gồm các quyền tự do có ý kiến mà không bị can thiệp, tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin và ý tưởng qua bất cứ phương tiện thông tin và qua bất kỳ biên giới của quốc gia nào". Bản Tuyên ngôn là nguồn cơ bản và cơ sở tư tưởng để xây dựng nên các văn kiện, tổ chức và thủ tục giám sát quốc tế về quyền con người trên quy mô thế gỉới, ở các khu vực, hiến pháp, luật pháp của các quốc gia. Trên tinh thần của tuyên ngôn, khoảng hơn 80 công ước, tuyên bố quốc tế về quyền con người đã được soạn thảo và ban hành, trong đó có Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị được hơn 140 quốc gia trên thế giới ký kết. 

Hồi tháng 11-2013, hơn 70 quốc gia đã bỏ phiếu ủng hộ Nghị quyết của LHQ lấy ngày 2-11 là ngày quốc tế bảo vệ các nhà báo, đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên của LHQ làm tất cả những gì có thể để ngăn chặn bạo lực nhằm vào các nhà báo cũng như thực thi các hoạt động điều tra công bằng, nhanh chóng và hiệu quả đối với các vụ tấn công nhằm vào các nhân viên của các công ty truyền thông (ngày 2-11 là ngày hai nhà báo Ghislaine Dupont và Claude Verlon thuộc Đài Phát thanh quốc tế Pháp (RFI) bị các phiến quân Hồi giáo tại Mali bắt cóc và sát hại khi đang tác nghiệp. Nhưng dù đã đầy đủ hành lang pháp lý để bảo vệ nghề báo, song tình hình bạo lực gia tăng vẫn khiến số phận của các nhà báo nhiều khi rơi vào cảnh “ngàn cân treo sợi tóc". Nhận định về sự gia tăng các hoạt động chống phá, đe dọa và sát hại các nhà báo của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) trong năm 2014 và 3 tháng đầu năm 2015, các đại biểu tham dự Hội nghị các nhà báo thế giới 2015 đều cho rằng, đã đến lúc các tổ chức bảo vệ nhà báo quốc tế phải vào cuộc, bàn thảo cùng với chính quyền các khu vực, quốc gia về những quy định riêng trong việc hỗ trợ và bảo vệ các nhà báo đưa tin tại những khu vực nguy hiểm. 

Các nhà báo điều tra, phóng viên chiến trường cần được pháp luật bảo vệ vì họ làm việc vì lợi ích công. Họ cần được sự hỗ trợ bài bản từ nhà nước, từ ban biên tập, được đầu tư nghiệp vụ tốt hơn để đảm bảo sự chính xác, khách quan trong các bài báo, tránh những sai sót đáng tiếc. Đứng ở góc độ quản lý, chuyên viên phân tích và quản lý báo chí trong nước thuộc Văn phòng thông tin chính phủ của Ethiopia Fikrte Gebreamlak Sisay bày tỏ: “Trước khi bàn về cách thức bảo vệ các nhà báo, chúng ta cần phải tìm hiểu xem điều gi đã khiến các nhà báo trở thành mục tiêu bị tấn công. Nhìn chung, họ thường bị các tổ chức tội phạm, những nhóm lợi ích, các tổ chức cực đoan... tấn công vì bị cho là đã can thiệp và làm ảnh hưởng không tốt đến công việc kinh doanh hoặc hoạt động của các tổ chức này”. Cách bảo vệ các nhà báo tốt nhất, theo bà Fikrte Gebreamlak Sisay trước tiên là trang bị cho họ một kiến thức nền về pháp luật; tiếp đến là những quy định chặt chẽ từ chính phủ, các tổ chức, hiệp hội báo chí về hoạt động tác nghiệp của cảc nhà báo. Đây cũng chính là thông điệp mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế để báo chí thế giới phát triển phát đạt như những gì Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon từng phân tích.

Tại Việt Nam, quyền tự do thông tin đã được thể chế hóa trong những văn bản mang tính chất pháp lý cao nhất (Hiến pháp) và văn bản luật (Luật Báo chí). Luật Báo chí Việt Nam khẳng định quyền của nhà báo được thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích đất nước và của nhân dân, đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật, các hiện tượng tiêu cực trong xã hội và được pháp luật bảo hộ trong hoạt động nghề nghiệp. Thống kê cho thấy, Việt Nam hiện có 838 cơ quan báo chí, gồm các loại hình báo in, báo hình, báo nói, bảo điện tử dành cho tất cả các lứa tuổi. 20 cơ quan báo chí nước ngoài đã có phóng viên thường trú tại Việt Nam, nhiều báo, tạp chí in bằng nhiều thứ tiếng nước ngoài được phát hành rộng rãi. 

Qua Internet, người dân Việt Nam có thể tiếp cận tín tức, bài vở của các cơ quan thông tấn, báo chí lớn trên thế giới. Báo điện tử và truyền thông xã hội cũng cung cấp thông tin rất lớn, giúp báo chí và người đọc phát huy được sức mạnh trong cuộc chiến chống lại các tệ nan xã hội. Nhưng, dù có tự do đến thế nào thì báo chí cũng phải hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật, trong đó quan trọng là không được làm tổn hai đến lợi ích quốc gia và lợi ích hợp pháp của người dân. Điều này thì chẳng riêng gì ở Việt Nam, mà ở Mỹ, Pháp và các nước tiên tiến khác cũng yêu cầu như vậy.

Hải Trang
Comments
18 Comments
Facebook Comments by Blogger Widgets

18 nhận xét:

  1. Cần nhận thức đúng đắn hai từ "tự do" trong tự do báo chí. Tự do không phải là thích viết gì thì viết, nói gì thì nói mà phải tự do trong khuôn khổ pháp luật. Cuộc tấn công vào tòa soạn báo ở Pháp là một hậu quả đắt giá cho sự "tự do" đấy. Các bài báo cần được kiểm duyệt trước khi in hoặc đăng tải.

    Trả lờiXóa
  2. Trong thời đại truyền thông lan tỏa đến tất cả các tầng lớp nhân dân ở mọi nơi, mọi lúc như hiện nay thì vai trò của báo chí là vô cùng quan trọng. Với nhiệm vụ định hướng thông tin, tuyên truyền, giáo dục cho người dân, nếu báo chí làm đúng sứ mệnh của mình thì kết quả đạt được sẽ rất khả quan.

    Trả lờiXóa
  3. Từ rất lâu rồi báo chí đã trở thành một thứ không thể thiếu của cuộc sống người dân, thời đại phát triển báo chí cũng phát triển với nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh những mặt tích cực, những con người tâm huyết với nghề, vẫn còn đó những con sâu cần phải loại bỏ khỏi ngành báo chí, để người đọc có được những thông tin chính xác và kịp thời nhất.

    Trả lờiXóa
  4. tự do báo chí phải nằm trong khuôn khổ của pháp luật. ở quốc gia nào cũng thế thôi. ở việt nam, chính phủ ta luôn coi trọng tự do báo chí, nhưng tự do báo chí không phải thích nói gì thì nói, thích viết gì thì viết mà phải đúng sự thật, khách quan. không phải đưa ra những quan điểm lệch lạc chống nhà nước

    Trả lờiXóa
  5. việt nam luôn bảo vệ cũng như tạo điều kiện cho nhà báo thể hiện quan điểm của mình, đó là tự do báo chí ở việt nam. nhưng cũng giống như các quốc gia khác trên thế giới. việt nam không thể chấp nhận những hạnh động lợi dụng vấn đề tự do báo chí này để chống đối lại chính quyền, chống đối lại đảng và nhà nước

    Trả lờiXóa
  6. những kẻ mang mác dân chủ nhân quyền luôn nói rằng chúng đang đấu tranh cho dân chủ nhân quyền hay tự do báo chí nhưng chúng hoàn toàn không hiểu tự do báo chí là gì. khi mà chúng luôn áp đặt cái tự do báo chí của mỹ vào việt nam một cách máy móc. chúng không quan tâm đến việc việt nam và mỹ có sự khacs biệt rất lớn trên nhiều mặt

    Trả lờiXóa
  7. Tự do báo chí và tự do bày tỏ quan điểm là hoàn toàn khác nhau. và đây cũng chính là điều quan trọng mà những kẻ tự xưng là nhà dân chủ nhân quyền đang lầm tưởng. chúng không hiểu gì về tự do báo chí mà chỉ hành động như những con rối của mỹ nhằm mục đích chống việt nam mà thôi

    Trả lờiXóa
  8. nhà báo là người mà đưa tin chân thật, đưa tin một cách khách quan nhất đến người dân. nhất là trong giai đoạn hiện nay, sự bùng nổ của truyền thông thì việc người dân tiếp xúc càng nhiều với báo chí lại càng thấy được tầm quan trọng của nhà báo cũng như việc đưa tin khách quan đến người đọc. bởi vì nếu nhà báo mà đưa tin sai sự thật rất có thể ảnh hưởng xấu đên dư luận xã hội

    Trả lờiXóa
  9. báo chí hiện nay ngày càng có vai trò quan trọng,nhưng càng như vậy thì trách nhiệm của mỗi nhà báo, mỗi trang báo lại càng lớn. bởi vì những thông tin mà họ đưa ra phải được xác thực để đưa đến cho người dân những tin tức đúng đắn, chân thực, khách quan nhất. bởi vì nếu không như vậy có thể có những ảnh hưởng xấu đến nhiều mặt của xã hội

    Trả lờiXóa
  10. gần đây càng ngày càng nhiều kẻ lợi dụng tự do báo chí để có những lời nói hành động xuyên tạc, nói xấu đảng và nhà nước, nói xấu, xuyên tạc về tình hình trong nước làm ảnh hưởng đến dư luận xã hội. làm ảnh hưởng đến hình ảnh việt nam trên trường quốc tế. mà mục đích của chúng không gì ngoài chống cộng. thiết nghĩ chính phủ nên xử lý nghiêm những trường hợp này hơn nữa

    Trả lờiXóa
  11. Báo chí chính là cái đem lại nguồn thông tin cho mọi người. và nguồn thông tin mà do báo chí mang lại có những ý nghĩ rất lớn đối với xã hội
    Nó có thể để lại những hệ quả tốt hoặc rất xấu cho xã hội. Vì vậy, việc đảm bảo tự do báo chính đúng pháp luật có khuôn khổ là điều cần thiết

    Trả lờiXóa
  12. Tác nghiệp cùng chiến thì luôn phải đối mặt với bom rơi, đạn lạc, cái chết cận kề ngay trước mắt. Càn phải có những điều luật bảo vệ riêng cho những người tác nghiệp ở những khu vực nguy hiểm này

    Trả lờiXóa
  13. Báo chí dù có tự do đến thế nào thì cũng phải hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật, trong đó quan trọng là không được làm tổn hai đến lợi ích quốc gia và lợi ích hợp pháp của người dân. Gần đây rất nhiều kẻ lợi dụng vấn đề này để viết các tin bài sai tự thật, xuyên tạc, bêu xấu Đảng, kêu gọi biểu tình chống chính quyền. Những kẻ đó phải bị pháp luật trừng trị thích đáng.

    Trả lờiXóa
  14. đúng là chúng ta cần nhìn nhận lại về tự do báo chí, tự do báo chí không phải thích viết gì thì viết, thích làm gì thì làm, cái gì cũng phải theo khuôn khổ của nó, và trước những tác động của bên ngoài thì tư tưởng phải vững vàng, không được lung lay, rung động, đặc biệt đó là những lời dụ dỗ hay những lời xuyên tạc từ các thế lực thù địch.

    Trả lờiXóa
  15. chúng ta cần định nghĩa lại cái gọi là tự do báo chí, đồng thời cần có những quy định, chính sách, những chế tài xử phạt đối với những vi phạm trong ngành báo chí, với tình trạng như hiện nay thì không thể được, còn tồn tại rất nhiều vi phạm đạo đức, sai trái đường lối tư tưởng được các nhà báo viết một cách quá bừa bãi.

    Trả lờiXóa
  16. tự do báo chí nhiều dẫn tới cuồng ngôn và nhiều khi làm cho những người ngoài cuộc không nắm được những gì đang diễn ra, thực giả giả thực, đây là mặt tiêu cực của nhà báo và cần phải bị lên án, không hẳn là nghề nào cũng toàn vẹn hết tất cả được đâu

    Trả lờiXóa
  17. cần thắt chặt hơn nữa về những vấn đề tự do báo chí và thông tin, chúng ta ở dưới chế độ này là còn quá may mắn hơn so với các nước khác như trung quốc và nhiều nước không có được quyền tự do dân chủ, không thể nói nước này như nước khác vì mỗi nước có một đặc thù riêng

    Trả lờiXóa
  18. tự do quá tới nỗi bây giờ chỉ cần mở trang báo mạng ra là xuất hiện nhan nhản báo lá cải cùi rách và nhiều điều vô nghĩa tới mức nhiều khi ta còn chẳng muốn đọc nó nữa, vậy tự do theo cái nghĩa gì chứ , trước mắt một vấn đề nhỏ đã thấy quá phức tạp rồi

    Trả lờiXóa