Thứ Ba, 8 tháng 4, 2014

Một góc nhìn về bản tuyên bố thành lập Văn đoàn độc lập Việt Nam

Dạo gần đây dự luận đang nóng lên với cơn sốt “Văn đoàn độc lập Việt Nam”, báo chí vào cuộc, các blogger, nhà “dân chủ” vào cuộc, bản thân là công dân một nước không thể thờ ơ với thời cuộc vậy nên tôi cũng tìm hiểu về cái tên “hót” này. Và thực sự tôi quá ngạc nhiên trước “tác giả” của cái “hội” này  như bài trước tôi đã nói “Nguyên Ngọc bản photocoppy của Lê Hiếu Đằng” và nội dung mà bản tuyên bố nêu ra.
Tôi “khá ấn tượng” nếu chưa nói là “sốc” với đoạn văn trong tuyên bố được đăng tải trên Beauxit Việt Nam như sau: “Sau năm 1975, kết thúc một thời kỳ lịch sử kéo dài hơn trăm năm, đất nước cần một cuộc phục hưng dân tộc căn bản, mà nền tảng là phục hưng văn hóa. Tiếc thay công cuộc cần thiết và nghiêm trang ấy đã không diễn ra như mong đợi. Trái lại văn hóa Việt Nam ngày càng suy thoái nghiêm trọng, lộ rõ nguy cơ đánh mất những giá trị nhân bản căn cốt nhất, uy hiếp đến cả sự tồn vong của dân tộc.
Những người viết văn tiếng Việt không thể nói rằng mình hoàn toàn không có phần trách nhiệm về thực trạng đó. Một trong những chức năng quan trọng nhất của văn học là thức tỉnh lương tri và bồi đắp đạo đức xã hội. Trong bước ngoặt lớn này của lịch sử, văn học Việt Nam đã không làm đúng được vai trò của mình.
Bạn là một độc giả, bạn là một nhà văn, bạn là một nhà báo, bạn là một chính khách Việt Nam bạn sẽ suy nghĩ gì về đoạn viết trên? Bản thân tôi chưa là một nhà văn, chưa là một nhà báo, và cũng chưa là một chính khách nhưng là một công dân Việt Nam thế kỷ XXI đã được văn học Việt Nam nuôi dưỡng tâm hôn để được như hôm nay thì tôi dám nói lên ý kiến phản bác của bản thân với luận điệu trên, khẳng định cái luận điệu trên là hoàn toàn sai trái không đúng với sự thật.
Văn hóa Việt Nam ngày càng suy thoái nghiêm trọng, lộ rõ nguy cơ đánh mất những giá trị nhân bản căn cốt nhất, uy hiếp đến cả sự tồn vong của dân tộc” điều đó có đúng sự thật? Khi mà tôi mới ở cái tuổi đôi mươi đã được khắc sâu trong tiềm thức giá trị của lịch sử, sức mạnh của lòng yêu nước, của khối đại đoàn kết dân tộc qua những áng văn bất hủ hay những trang giáo án của thầy cô với những tác phẩm đương thời như “Đời thừa” (Nam Cao), “Chiếc lược ngà” (Nguyễn Quang Sáng), “Chí Phèo”(Nam Cao), “Người Hà Nội” (ma Văn Kháng),... mỗi áng văn đã phản ánh xã hội qua mỗi thời kỳ lịch sử của dân tộc một cách chính xác, không màu mè, hoa mỹ. Nếu chỉ đơn thuần qua sách vở thì tôi hay các bạn khó mà cảm nhận được giá trị của nó, không thể biết được là những áng văn trên có đúng sự thật hay không, bởi chúng ta không được sống ở thời kỳ này. Nhưng qua những nhà kiểm định văn học, qua dòng lịch sử thì tôi dám chắc là văn học Việt Nam đã phản ánh đúng sự thật, nói lên đúng sự thật về cái gọi là  “Người Hà Nội”, hay nét đẹp của anh chàng trong “Lặng lẽ Sapa” (Thành Long),... Vậy nét đẹp “nhân bản” mà nhà thơ nói đến đó là gì? Chưa phản ánh hết toàn cảnh xã hội? Chưa nói lên được thực trạng xã hội? Hay chưa “dân chủ”?
Chúng ta thử điểm quan nhé! Nét đẹp của văn học là gì? Như Nam cao nói là “Nghệ thuật không là ánh trăng lùa dối” mà “Nghệ thuật vị nhân sinh” vậy giá trị của những tác phẩm “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam), “Chữ người tử tù” (Nguyễn Tuân), “Ánh trăng” (Nguyễn Duy), “Người Hà Nội” (Ma Văn Kháng), “Sự trong sáng của tiếng Việt”  (Đặng Thai Mai), “Nhớ rừng” (Thế Lữ)...là gì? Nếu đọc không có thể bạn không hiểu được hết giá trị nghệ thuật của nó, nhưng qua những bài phân tích tác phẩm thì chúng ta sẽ nắm cơ bản về tinh thần của tác phẩm, vậy phải chăng nói như trong tuyên bố thì chúng ta đang phủ định công lao của những nhà văn hiện thực  đương thời ấy.
Văn học cần phản ánh hiện thực, và dân chủ! Chính xác đó là thiên chức của văn học nó vừa đáp ứng nhu cầu cả xã hội và vừa phải phán ánh đúng xã hội. Qua các trang báo in, báo mạng chúng ta có thể đo lường được sự dân chủ của Việt Nam, các vụ bê bối được phơi bày, các gương mặt tội phạm, vi phạm pháp luật được “trình diện”, như Lê Văn Luyện, Dương TRí Dúng, Phương Uyên,... vậy có thiếu dân chủ? Thiếu sự phản ánh hiện thực?
Một trong những chức năng quan trọng nhất của văn học là thức tỉnh lương tri và bồi đắp đạo đức xã hội. Trong bước ngoặt lớn này của lịch sử, văn học Việt Nam đã không làm đúng được vai trò của mình” những thước phim tài liệu thực tế nói về quá khứ, nói về hiện tại, dự báo tương lai đó có phản ánh hiện thực, có thức tỉnh lương tri, có bồi đắp đạo đức xã hội hay không? Như vụ việc cô giáo đánh đập trẻ mầm non được đăng tải, hay cái nhìn toàn cảnh của đất nước được phản ánh qua Táo quân dịp cuối năm? Có gợi lên điều gì trong mỗi chúng ta? Hẳn ai khi đọc, nghe và xem thì đều có những suy nghĩ riêng rút ra cho bản thân mình mà không cần ai nói với ai câu gì.
Lại nhớ hằng năm nhà nước, các đơn vị sự nghiệp lại vinh danh những tác phẩm văn học hay, có ỹ nghĩa, có giá trị cao như lễ trao giải thưởng sách hằng năm, các lễ trao giải thưởng của hội văn học Việt Nam. Trong đó tôi nhớ là mình đã được đọc tác phẩm “Dấu ấn Việt Nam trên biển Đông” và ngẫm lại tôi tự hỏi tác phẩm thế này có xứng được xếp trong những tác phẩm bảo tồn chế độ, nền độc lập, chủ quyền của nước nhà hay không? Hay chỉ là những tác phẩm “làm lu mờ đi độc lập, chủ quyền đất nước”?

Mới chỉ đọc đoạn đầu của tuyên bố mà bản thân tôi đã không đồng tình với cách diễn đạt của “hội” này. Còn những phần sau, nó có thực sự tốt đẹp như vậy,  có làm tăng thâm sự “dân chủ” cho xã hội Việt Nam hay không thì thực tế đã phần nào kiểm định, bởi xã hội Việt Nam đã là một xã hội dân chủ, của dân, do dân và vì dân. Bản tuyên bố thành lập này chỉ như là dấu hiệu “phủi bụi” của những nhà “sáng lập” Văn đoàn độc lập Việt Nam đối với công lao mà văn học Việt Nam đã gây dựng nên cho đến thời điểm này.
Vũ Công Anh
Comments
2 Comments
Facebook Comments by Blogger Widgets

2 nhận xét:

  1. tôi đã không đồng tình với cách diễn đạt của “hội” này có làm tăng thâm sự “dân chủ” cho xã hội Việt Nam hay không thì thực tế đã phần nào kiểm định, chứ không đến lượt hội này có thể làm nên chuyện dân chủ được, nếu mà nói về chuyện dân chủ ấy thì chính các ông thành lập hội này biết rõ nhất

    Trả lờiXóa
  2. nếu nói đến dân chủ thì chắc chẳng ai có thể bỏ qua được đất nước việt nam được, thử hỏi xem tại sao nhà nước ta luôn được các nước quan tâm đến như vậy là do chính nước ta đang làm rất tốt vấn đề dân chủ này, thực sự mỹ cứ hô hào này nọ nhưng chính trong lòng của mỹ thì nhiều người mới ngộ ra rằng, chúng chỉ là cái vỏ dân chủ mà thôi

    Trả lờiXóa