Thứ Ba, 1 tháng 10, 2013

Về việc thành lập Hội đồng Hiến pháp

Ann*
     Vừa qua, dư luận có nhiều tranh luận về việc thành lập Hội đồng Hiến pháp làm nhiệm vụ bảo vệ cơ chế ban hành Hiến pháp của Nhà nước Việt Nam. Bài viết này xin được bày tỏ những ý kiến của cá nhân tôi, dựa trên các cơ sở cụ thể về quan điểm “không nên thành lập Hội đồng Hiến pháp”.
     Lẽ dĩ nhiên, việc thành lập Hội đồng hiến pháp là điều không nên và không cần thiết. Xin được khẳng định điều này bởi những căn cứ sau:     Thứ nhất, về bản chất việc bảo vệ hiến pháp và duy trì vai trò chủ đạo của Hiến pháp trong điều chỉnh các quan hệ pháp luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam không đồng nhất với việc cần có một Hội đồng làm nhiệm vụ tranh luận và phân chia cụ thể về quy định của Hiến pháp.      Hiến pháp là đạo luật gốc, đạo luật cơ bản của Nhà nước, là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật. Bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp trong hệ thống pháp luật và bảo đảm để các chủ thể trong xã hội tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Hiến pháp luôn là vấn đề được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm. Việc bảo vệ vai trò, vị trí của Hiến pháp luôn là vấn đề quan trọng, có ý nghĩa hàng đầu đối với bất cứ quốc gia nào trong quá trình xây dựng và phát triển.     Tuy nhiên, việc xây dựng, ban hành, hay sửa đổi Hiến pháp của Nhà nước muốn đúng đắn, phù hợp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, là quá trình lâu dài. Mỗi quy định trong Hiến pháp được bổ sung, sửa đổi hay ban hành đều dựa trên kết quả bàn luận công khai, minh bạch của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lấy ý kiến của người dân. Điều này vừa đảm bảo tính dân chủ trong việc ban hành Hiến pháp của Nhà nước Việt Nam, cũng là điều kiện khẳng định sự ra đời của một Hội đồng hiến pháp là không cần thiết.      Thứ hai, trên phương diện lý luận. Hiến pháp của Nhà nước Việt Nam phải mang bản chất của Nhà nước Việt Nam. Cơ chế bảo vệ nó cũng từ đó mà sinh ra. Bởi vậy, về mặt lý luận, không có lý do nào cho thấy cần nó một Hội đồng Hiến pháp cho một đạo luật cơ bản của Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa.
     Hiến pháp điều chỉnh những quan hệ xã hội cơ bản, quan trọng nhất, quy định chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, quốc phòng, an ninh, khoa học, công nghệ, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước. Bởi vậy, Hiến pháp phải chứa đựng, mang bản chất của Nhà nước sinh ra nó. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Cơ chế bảo vệ Hiến pháp nằm trong bộ máy Nhà nước xã hội chủ nghĩa, được phân công chức năng bảo vệ Hiến pháp, bảo vệ ý chí cao nhất của nhân dân, thực hiện quyền lực thống nhất của nhân dân.     Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ chế bảo vệ Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam không phức tạp như trong các nhà nước tư sản, theo chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập, mà chủ yếu tập trung vào các nhiệm vụ, quyền hạn, như: giám sát tính hợp hiến của văn bản quy phạm pháp luật, giải thích hiến pháp... Trong khi đó, ở các nhà nước tư sản, một trong những nhiệm vụ quan trọng của cơ chế bảo vệ hiến pháp là giải quyết tranh chấp, xung đột giữa các đảng phái chính trị, cho nên việc thành lập Tòa án Hiến pháp hay Hội đồng Hiến pháp là cần thiết.     Như vậy, trên phương diện lý luận, theo tôi, hoàn toàn không nên thành lập Hội đồng hiến pháp ở nước ta. Không phải bởi việc tồn tại một Hội đồng Hiến pháp là điều vô lý, không cần thiết với mọi nhà nước, mà chỉ bởi mô hình này không phù hợp với thể chế chính trị của Việt Nam. Xin được viện dẫn một ví dụ cũng đang được sử dụng làm cơ sở tranh cãi để chứng minh cho điều này, đó là mô hình Hội đồng Hiến pháp của Pháp. Cộng hòa Pháp là quốc gia có thể chế chính trị và điều kiện về lịch sử, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội... khác với thể chế chính trị và điều kiện cụ thể của nước ta. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của cơ chế bảo vệ hiến pháp của quốc gia này là giải quyết tranh chấp, xung đột giữa các đảng phái chính trị, cho nên việc thành lập Tòa án Hiến pháp hay Hội đồng Hiến pháp là cần thiết. Việc Cộng hòa Pháp lựa chọn mô hình Hội đồng Hiến pháp là xuất phát từ điều kiện cụ thể của quốc gia này.     Do vậy, khác với cơ chế bảo vệ hiến pháp ở các nhà nước tư sản, cơ chế bảo vệ Hiến pháp ở Việt Nam không có nhiệm vụ giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn giữa các nhánh quyền lực, giữa Trung ương và địa phương; đồng thời, cơ chế bảo vệ Hiến pháp của ta cũng không có nhiệm vụ thụ lý và giải quyết các khiếu kiện cá nhân liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được quy định trong Hiến pháp như Tòa án Hiến pháp hay Hội đồng Hiến pháp của các nước tư sản, mà nhiệm vụ thụ lý và giải quyết các khiếu kiện cá nhân liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được quy định trong Hiến pháp được giao cho Tòa án nhân dân.     Thứ ba, về phương diện thực tiễn. Hiện nay, ở nước ta, cơ chế bảo vệ hiến pháp được giao cho nhiều cơ quan đảm nhiệm, mà trách nhiệm cao nhất thuộc về Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, Tòa án, Viện kiểm sát, chính quyền địa phương các cấp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Những quy định này rất chặt chẽ, cụ thể để kiểm tra, giám sát tính hợp hiến, hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền và trên thực tế đã được cơ quan này thực hiện có hiệu quả, góp phần bảo vệ tính tối thượng của Hiến pháp. Bởi vậy, nếu còn thành lập một Hội đồng Hiến pháp là điều không cần thiết, gây chồng chéo, thừa thãi về nhiều mặt đối với việc bảo vệ cho việc xây dựng, ban hành, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp.     Thứ tư, đối với một quốc gia đang phát triển, việc còn phải ban hành, sửa đổi, bổ sung nhiều lần các văn bản quy phạm pháp luật là điều khó tránh khỏi. Điều này cũng cho thấy sự tiến bộ và quá trình ngày càng hoàn thiện trong lãnh đạo và quản lý đất nước của Nhà nước ta. Không cần thiết phải có một Hội đồng Hiến pháp cùng lúc tiến hành những nhiệm vụ mà các ban ngành có trách nhiệm quản lý, ban hành, thực thi pháp luật Việt Nam đang thực hiện hiệu quả.      Việc cho ra đời Hội đồng Hiến pháp ở nước ta là điều hoàn toàn không cần thiết, và không phù hợp. Hầu hết mọi người dân khi được lấy ý kiến đều đồng ý không nên thành lập Hội đồng Hiến pháp ở Việt Nam. Điều này chứng tỏ, người dân hoàn toàn tin tưởng vào cơ chế bảo vệ Hiến pháp hiện nay của Nhà nước ta. Các cơ quan có trách nhiệm cần tiếp tục tổ chức thực hiện tốt hơn các quy định của Hiến pháp, pháp luật về kiểm tra, giám sát tính hợp hiến, hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước để thực hiện ngày một nghiêm túc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng.
Comments
11 Comments
Facebook Comments by Blogger Widgets

11 nhận xét:

  1. Trên quan điểm của cá nhân tôi thì nên thành lập Hội đồng Hiến pháp. Tại sao? Vì khi có việc tranh luận thì chắc chắn là viêc áp dụng "Hiến pháp là đạo luật gốc, đạo luật cơ bản của Nhà nước, là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật. Bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp trong hệ thống pháp luật và bảo đảm để các chủ thể trong xã hội tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Hiến pháp luôn là vấn đề được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm. Việc bảo vệ vai trò, vị trí của Hiến pháp luôn là vấn đề quan trọng, có ý nghĩa hàng đầu đối với bất cứ quốc gia nào trong quá trình xây dựng và phát triển." có trục trặc. Mà thật sự là có trục trặc rất nặng. Khi hai người công dân cùng phạm một trọng tội khá giống nhau thì tại sao kẻ có tiền lại nhận một bản án nhẹ hơn là kẻ không có tiền!

    Trả lờiXóa
  2. Thực ra đất nước bây giờ đang còn nhiều vấn đề khác nữa nên có thể không cần thiết phải phức tạp hóa vấn đề này lên như vậy. Như thế chỉ làm rối ren mọi thứ lên thôi. Hiến pháp chúng ta lập vẫn nên do Quốc hội chủ trì và lấy ý kiến nhân dân như vừa rồi là được. Chỉ cần có sự đồng thuận của nhân dân là được, còn hội đồng Hiến pháp có cần thiết hay không thì cũng chẳng quan trọng lắm. Bởi vì đây là vấn đề thực hiện quyền và lợi ích của nhân dân hơn là làm những thứ gì đó thiên về hình thức.

    Trả lờiXóa
  3. Thực ra việc có nên hay không nên lập hội đồng Hiến Pháp phải căn cứ vào nhiều vấn đề chứ không thể cứ muốn lập là lập. Một hội đồng hiến pháp như thế có thực sự cần thiết với đất nước trong giai đoạn hiện nay hay không? Một hội đồng hiến pháp nếu thực sự là cần thiết thì mới lập. Tức là nó được lập ra là để phục vụ cho nhu cầu của nhân dân của đất nước chứ không phải lập ra chỉ để tạm thời hay gì đó. Nếu như công việc soạn thảo luật pháp của Nhà nước vẫn ổn thì không cần thiết phải thành lập hội đồng hiến pháp mà chỉ cần hoàn thiện cơ cấu và điều hành như trước là đủ rồi.

    Trả lờiXóa
  4. Dạo trước sửa đổi hiến pháp và lấy ý kiến sâu rộng nhân dân đã rất tốn kém và làm trong cả một thời gian dài, nhưng tất cả chỉ vì quyền làm chủ của nhân dân mà phải tốn tiền và tốn của. Nay lại còn phòi ra cái chuyện là muốn lập cả hội đồng Hiến Pháp nữa. Thật đúng là hài không tả nổi, trước đến nay có lập hội đồng hiến pháp đâu mà vẫn ổn đấy thôi. Mọi việc vẫn xảy ra suôn sẻ đấy thôi. Đúng là thật lắm chuyện. Tất cả mọi thứ độc lập ra với Quốc hội rồi lại bổ sung cơ cấu cán bộ và phải có cả luật pháp để quản lý...Tóm lại là lắm chuyện lắm.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Tui thích câu kết luận của ông bạn. Thật là chí lý. Tui hy vọng là mục đích cái lắm chuyện của nhà nước ta là nhắm vào lợi ích của nhân dân chứ đừng nhắm vào lợi ích của cá nhân nắm đầu là cở nào tui cũng hoan nghênh...

      Xóa
  5. Chuẩn rồi, cứ lập mấy cái hội đồng kiểu này làm gì cơ chứ, tốn tiền tốn của mà cũng có giải quyết được gì đâu, cứ theo như cũ mà làm. Lo phát triển kinh tế, lo đối phó với tùa khựa, đòi lại biển đông thì không lo, toàn kiếm chuyện lung tung ra làm. Chẳng hiểu ai có những ý nhĩ điên rồ này nhỉ, đúng là điên hết mức, chỉ làm hại nước, hại dân thôi

    Trả lờiXóa
  6. Chuẩn rồi, cứ lập mấy cái hội đồng kiểu này làm gì cơ chứ, tốn tiền tốn của mà cũng có giải quyết được gì đâu, cứ theo như cũ mà làm. Lo phát triển kinh tế, lo đối phó với tùa khựa, đòi lại biển đông thì không lo, toàn kiếm chuyện lung tung ra làm. Chẳng hiểu ai có những ý nhĩ điên rồ này nhỉ, đúng là điên hết mức, chỉ làm hại nước, hại dân thôi

    Trả lờiXóa
  7. Thực sự thì việc thành lập hội đồng hiến pháp cũng không ảnh hưởng gì nhiều tới đất nước, lập hay không lập thì cũng thế, chẳng giải quyết vấn đề gì cả, từ trước tới nay, không có hội đồng hiến pháp thì mọi việc vẫn suôn sẻ đấy thôi. Thế thì cần gì phải hao tiền tốn của, những đồng tiền từ mồ hôi sương máu của nhân dân mà làm những việc vô bổ. Thay vì việc này thì có thể làm nhiều việc có ích hơn cho nhân dân

    Trả lờiXóa
  8. Chúng ta đang trong thời gian lấy ý kiến của nhân dân trong dự thảo sửa đổi hiến pháp của quốc hội.Có lẽ không biết có nên thành lập hội đồng hiến pháp hay không nhưng nếu nó thành lập sẽ giải quyết được những vấn đề gì.Tất cả những thay đổi trong hiến pháp phải đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu,Phải được người dân đồng thuận và cũng phải phù hợp với hoàn cảnh đất nước ta.Chính vì vậy việc có thành lập hội đồng hiến pháp hay không thì chúng ta cần phải nghiên cứu cụ thể cho hợp lý.

    Trả lờiXóa
  9. Ta nên xem xét đó là bản chất của hội đồng hiến pháp là gì? Xin thưa đó là để trung hòa lợi ích quyền lợi của các đảng phái. Nhưng ở Việt Nam ta thì lập hội đồng hiến pháp để làm gì để trung hòa cái gì mặt khác hội đồng hiến pháp mang tính chấp của Nhà nước mà Nhà nước ta là nhà nước xuất phát từ lợi ích của nhân dân lấy lợi ích nhân dân đặt lên hàng đầu bất cứ việc gì cũng xuất phát từ tâm tư nguyên vọng của đại đa số nhân dân kể cả hiến pháp xuất phát từ nhân dân lấy ý kiến của nhân dân vậy nên có cần thiết cái gọi là hội đồng hiến pháp ở nước ta. Không nên áp đặt nguyên một mô hình ở quốc gia khác với những điều kiện khác ta vào ta.

    Trả lờiXóa