Thứ Bảy, 17 tháng 8, 2013

THÔNG ĐIỆP SHANGRI-LA VÀ TINH THẦN VIỆT NAM CHÍNH TRƯỜNG KHU VỰC

Ann

     Vừa qua, Nhà xuất bản Thế giới vừa cho xuất bản cuốn sách “Thông điệp Shangri-La” giới thiệu lại toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại diễn đàn Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 cũng như những câu trả lời của Thủ tướng trước các câu hỏi của các học giả tham dự diễn đàn, cùng những nhận xét, đánh giá, ý kiến của các chính khách, nhà nghiên cứu và dư luận quốc tế xung quanh bài phát biểu.
     Đối thoại Shangri –La không chỉ là diễn đàn an ninh liên chính phủ hàng năm do Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế tổ chức, đồng thời còn là sự kiện quan trọng hàng đầu của an ninh khu vực với sự hiện diện của giới quân sự từ các quốc gia quan trọng ở châu Á – Thái Bình Dương.

     Năm 2013, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã nhận lời mời tham dự và phát biểu về đề dẫn cho diễn đàn an ninh quan trọng này. Bài phát biểu của Thủ tướng đã tạo được ấn tượng rất lớn trước dư luận quốc tế, bên cạnh đó còn là những câu trả lời có sức thuyết phục cao. Nhà xuất bản Thế giới đã tập hợp toàn văn phát biểu và các bài trả lời phỏng vấn của Thủ tướng thành cuốn sách có tiêu đề Thông điệp Shangri –La.

     Sách được chia làm 3 phần: Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri – La; toàn văn những câu trả lời phỏng vấn báo chí tại Đối thoại của Thủ tướng Chính phủ; những nhận xét, đánh giá, ý kiến của các chính khách, nhà nghiên cứu quốc tế. 

     Trong bài phát biểu, thủ tướng nêu rõ quan điểm của Việt Nam về các vấn đề mang tính toàn cầu:

     “Thứ nhất, các quốc gia cần phải luôn ý thức về hiểm họa của lối hành xử đe dọa, cưỡng ép, gây hấn và nguy hiểm hơn cả là sử dụng bạo lực trong quan hệ. Trong chiến tranh sẽ không có bên nào thắng Ngoài việc phải dành nguồn lực huy động cho cỗ máy chiến tranh mà đáng ra phải dành cho trường học, bệnh viện, công viên giải trí, các quốc gia phải chấp nhận hy sinh xương máu con em của họ. Trong thời đại thức tỉnh của lương tri toàn cầu, cộng với tác động to lớn của truyền thông, cái giá để trả cho một phát súng là không hề nhỏ.

     Thứ hai, thông điệp về lòng tin chiến lược. Lòng tin đã giúp các quốc gia ký hàng hàng triệu các thỏa thuận, hiệp định với nhau. Giao thức chung của thế giới ngày nay là tránh một cuộc chiến tranh lớn. Nhưng những gì đang diễn ra trong khu vực cho thấy để quản trị tốt các cuộc tranh chấp, tất cả đều phải khởi đầu từ lòng tin.

     Thứ ba, trách nhiệm chính thuộc về các nước lớn. Xét cho cùng, quan hệ quốc tế bị chi phối chủ yếu bởi quan hệ giữa các nước lớn. Đó là quan điểm thực tiễn. Cho nên một khi các nước lớn không “ngồi” được với nhau, các quốc gia còn lại có lý do để lo ngại. Mặt khác, các quốc gia vừa và nhỏ cũng không hề muốn sự thỏa hiệp của các nước lớn nhằm hy sinh lợi ích của họ. Việt Nam mong muốn có đối tác chiến lược với tất cả các nước thuộc Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc (gồm 5 nước Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp) là một quan điểm thực tiễn. Và thế giới cũng đã chờ đợi giây phút Việt Nam tuyên bố tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc. Một nước Việt Nam khao khát hòa bình sau quá nhiều chiến tranh từng là biểu tượng của thời đại.”

     Thông điệp của Thủ tướng được các chính khách, các nhà nghiên cứu có tiếng của Việt Nam, như Giáo sư Vũ Khiêu, nhà ngoại giao kỳ cựu Nguyễn Dy Niên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ông Vũ Mão, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, hay Trung tướng, PGS.TS. Nguyễn Đình Chiến, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc phòng, các tướng lĩnh quân đội, đánh giá cao. Các nhận định đều cho rằng bài phát biểu đã thể hiện vị thế được nâng cao của Việt Nam, là “tiếng vang lớn đúng thời điểm quan trọng” (theo như đánh giá của ông Vũ Mão), là “điển hình về ứng xử ngoại giao, khiến những người không đồng tình hoặc có quan điểm khác cũng không thể nào bác bỏ được” (Nguyễn Dy Niên), có “tầm vóc vượt lên trên những ảnh hưởng chính trị đang diễn ra trong khu vực” (Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam). 

     Nhận xét về bài phát biểu của Thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên nói: “Thủ tướng không chỉ phát biểu với tư cách người đứng đầu Chính phủ Việt Nam mà còn đại diện cho các nước trên thế giới có cùng quan điểm về giải quyết những thách thức đang nổi lên với an ninh khu vực”.

     Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La được các hãng tin của Việt Nam và thế giới đánh giá rất cao: 

Hãng tin Reuters nói: “Thủ tướng Việt Nam kêu gọi các nước Đông Nam Á đoàn kết trong lúc Trung Quốc liên tục khẳng định chủ quyền của mình trên Biển Đông một cách vô căn cứ. Ông Dũng cũng đưa ra lời cảnh báo, bất kỳ xung đột nào trong thời điểm này cũng sẽ ảnh hưởng đến thương mại và kinh tế toàn cầu”.

     Reuters trích dẫn lại lời phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại diễn đàn: “Tôi muốn lưu ý thêm rằng lưu thông trên biển chiếm tỷ trọng và có ý nghĩa ngày càng lớn. Theo nhiều dự báo, sẽ có trên 3/4 khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển và 2/3 số đó đi qua Biển Đông. Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinh tế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường”.

     Bên cạnh đó là những nhận định của các học giả có uy tín ngoài nước như David Brown, nhà ngoại giao kỳ cựu của Hoa Kỳ, Giáo sư Geofrey Till của Đại học King’s Colllege ở London. GS Carl Thayer cũng bày tỏ sự ấn tượng với cách phân tích thẳng thắn của Thủ tướng về tình hình biển Đông. Thông điệp của Thủ tướng rõ ràng với cử tọa. Hành vi đơn phương của một số quốc gia áp đặt “quyền lực chính trị” có thể đe dọa an ninh, tự do hàng hải và làm gián đoạn dòng chảy thương mại mà tất cả các nước đều phải phụ thuộc. Mặc dù Thủ tướng không nhắc gì đến căng thẳng Trung Quốc – Philippines, nhưng thông điệp chung của ông là cần thực thi DOC và nhanh chóng tiến tới COC.

     Một ý kiến khác được nhắc đến trong cuốn sách rằng Thủ tướng Việt Nam rất khôn khéo trước cái bẫy của Trung Quốc, liệu có đến mấy cách “xây dựng lòng tin chiến lược” khi trong mỗi vụ việc có những vị thế khác nhau, tỉ như vị thế tự cho là “bị ép” và vị thế “đi ép”?!

     Tinh thần đó được biểu hiện cụ thể qua nội dung trả lời đối thoại giữa Thủ tướng với các thành viên tham gia chất vấn tại hội nghị. Trả lời cho câu hỏi của ông Lee Chung Min (Đại học Yonsei Hàn Quốc) về đánh giá của Việt Nam trong lòng tin đối với Hoa Kỳ và Trung Quốc hiện nay, Thủ tướng đã không ngần ngại trả lời chúng ta tin tưởng và hy vọng rằng với tư cách là hai cường quốc của thế giới, Hoa Kỳ và Trung Quốc nhận rõ vai trò, trách nhiệm và lợi ích của mình, có chiến lược và việc làm thiết thực, phù hợp để đóng góp ngày càng nhiều vào hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển chung.

     Quyển sách đã lưu lại một trong những sự kiện chính trị nổi bật nhất năm, tái hiện những phát ngôn trên chính trường quốc tế nói chung, Châu Á - Thái Bình Dương nói riêng. Quyển sách là một tài liệu có giá trị để độc giả cũng như các nhà nghiên cứu tham khảo, mang lại cái nhìn toàn cảnh về thông điệp Shangri-La của Thủ tướng cũng như quan điểm của đối ngoại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế cũng như những căng thẳng trên lĩnh vực chính trị của Việt Nam và thế giới.


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét